Werkgroep heemkunde Den Hout

Beeldbank Den Hout staat online. Klik hier voor de beeldbankdenhout.nl

                                     Maandag 30 jan 2023

Gerard, Peter en Anne op bezoek in Prinsenbeek bij Heemkundekring Op de Beek. Duidelijke uitleg gekregen van de heer Rinus Schreuders over de Beeldbank

Tentoonstelling De verdwenen Houtse verenigingen 16 en 17 september 2022.

TENTOONSTELLING ‘DE VERWENEN HOUTSE VERENIGINGEN’

Voor deze tentoonstelling is er door vele (oud-)Houtenaren in albums en schoenendozen en op zolders gesnuffeld. Met deze ingeleverde materialen kan de werkgroep de verdwenen verenigingen weer even
laten herleven. Het inrichten van de tentoonstelling is voor de leden van de werkgroep al een feest van herkenning; herinneringen aan speciale momenten die de verenigingen met zich mee brachten. De tentoonstelling geeft een kijkje in het bloeiend Houtse verenigingsleven waar Den Hout bekend om stond en nog steeds staat: het organiseren, samen vieren en beleven van evenementen. En niet onbelangrijk: hij laat de onmisbare vrijwilligers van toen nog eens mooi in beeld komen!

Bij speurtocht putten uit eigen geheugen
Den Hout staat sinds jaar en dag bekend om haar bloeiend en actief verenigingsleven. Wat betreft de speurtocht naar de verdwenen verenigingen heeft, volgens bestuurslid Jan Verhoeven van de Heemkundekring, het bestuur puur uit eigen geheugen geput. “Want”, zo zegt Jan, “een aantal van ons heeft toch wel de leeftijd dat zij zich een en ander kunnen herinneren. Zo was er ooit een Houtse Ruitervereniging Prinses Irene, daar konden we wat informatie van achterhalen. Lastiger was het met een Toneelvereniging, die waarschijnlijk vanuit de kerk ooit bestaan heeft. Er is een foto van, maar van wanneer die is weet niemand meer.”

Verschillende redenen waarom verenigingen verdwenen
Het verdwijnen of ophouden van verenigingen in de loop der jaren had verschillende redenen; zo veranderde bijvoorbeeld de samenstelling van de bewoners van het dorp in de loop van de jaren. Veel agrariërs hebben plaatsgemaakt voor nieuwe bewoners. Jan Verhoeven: “Het agrarische leven van toen, wat je terugzag in bijvoorbeeld de sportclub van de Jonge Boerenstand en de Katholieke Plattelandsvrouwen, zie je nu toch zeker niet meer weerspiegeld in het verenigingsleven. Hoewel die laatste wel onder de nieuwe naam Vrouwen Van Nu is blijven bestaan, met dezelfde doelstellingen maar in een modern jasje.”
Ook was men vroeger in Den Hout standaard lid van een buurtvereniging omdat men in die betreffende straat of buurt woonde. Voor de meeste mensen hoorde het
verenigingsleven er ook gewoon bij. Dat is nu niet meer zo vanzelfsprekend. Er dan zijn er ook verenigingen die uitdunnen omdat de vergrijzing er toe slaat en er niet genoeg nieuwe aanwas is.
Maar Jan Verhoeven is optimistisch wat betreft de toekomst van het Houtse verenigingsleven: “De maatschappij is helemaal veranderd. Maar als verenigingen met hun tijd meegegaan en naar de toekomst blijven kijken, zie ik dat hoopvol tegemoet.”

De werkgroep Heemkunde dankt eenieder die bereid was om het nodige fotomateriaal of andere attributen in bruikleen af te staan en nodigt iedereen van harte uit een bezoekje aan de tentoonstelling te komen brengen. Dat kan op zaterdag 17 september van 13.00 tot 17.00 uur of op zondag 18 september van 11.00 tot 17.00 uur, in de bij-sacristie van de Corneliuskerk.

Donderdag 12 mei 2022 


Werkgroep heemkunde Den Hout op bezoek bij de Achthoek

Gerard van Oerle vertelt over oud Den Hout aan de kinderen van de Achthoek
Foto's zijn gemaakt door Juf Susan Schreiner

Op verzoek van juf Suzan is de werkgroep Heemkunde Den Hout op bezoek geweest bij basisschool de Achthoek.
Vanuit het concept Onderzoekend Leren en in het kader van het thema ‘Ik hou van Holland’ hebben Gerard van Oerle en Peter Broeders een presentatie voorbereid voor Unit 2 (groep 4-5-6). 

Onderwerp van de presentatie was de geschiedenis van Den Hout, want, zoals Gerard aan de leerlingen duidelijk maakte, als je gaat leren over Nederland, is het ook belangrijk iets te weten over je eigen dorp. Dit sluit ook naadloos aan bij het uitgangspunt van Onderzoekend Leren, namelijk ‘dicht bij het kind’ beginnen.
Nadat het doel van de Heemkunde werkgroep aan de leerlingen uitgelegd was, namelijk het vastleggen van de geschiedenis van Den Hout, doken we terug in de tijd, naar het jaar 1385, toen Willem van Oosterhout ons prachtig Den Hout stichtte. Deze informatie werd vergezeld door een foto uit 1920.

Deze jaartallen maakten indruk op de kinderen, die collectief ‘woow’ door de klas fluisterden.
Nu bekend was dat Den Hout ruim 600 jaar oud is, was de interesse nog meer gewekt. Ruggen werden gerecht en oren werden gespitst. Vingers schoten de lucht in, want plots herinnerden een hoop leerlingen zich weer allerlei feitjes over Den Hout ‘van vroeger’. Iets over een oorlog en iets over watersnood waardoor mensen op de Heuvel moesten gaan staan.
Ze hebben de klok horen luiden en Gerard kon hen vertellen waar de klepel hangt, want toevallig bevatte zijn volgende slide feitjes over Den Hout door de eeuwen heen. Zoals de pest in de Middeleeuwen, de invloed van de 80-jarige oorlog, het feit dat Den Hout nog altijd een kerkdorp van Oosterhout is en de watersnoodramp uit 1953.
Gerard legde de klassen ook uit waar de naam van het dorpshuis Den Brink vandaan komt. Den Hout is namelijk een Brinkdorp.


De volgende slide ging over de Heilige Eik. Een kakofonie van enthousiaste kreten barstte los, want alle leerlingen kenden de Heilige Eik. Ook hier wist Gerard de kinderen weer te boeien met interessante feitjes, zoals de leeftijd van de boom (zo’n 270 jaar!) en de mythe dat er ooit een kluizenaar in de boom zou hebben geleefd.
Ook de Cornelius kerk kwam langs in Gerards verhaal. Hier hadden de kinderen maar weinig vragen over, dus kwamen we al snel bij het volgende onderwerp, namelijk de oorlog. Oorlog intrigeert kinderen altijd enorm en het feit dat dit nu over ging hun dorp, zorgde er voor dat menigeen graag weer wat wilde zeggen of vragen. Toen de enthousiastelingen te veel van het onderwerp dreigden af te wijken, wist Gerard ze met een kwinkslag weer terug te brengen.
Een oude teamfoto uit het schooljaar ’94-’95 zorgde voor gegiechel want de kinderen herkenden een juffrouw die nog steeds op school werkt. Die zag er inmiddels toch wel wat anders uit!


Gerard sloot zijn les af met het aanstippen van de belangrijkste toeristentrekkers van het dorp, met ook hier weer interessante informatie, namelijk over het ontstaan van deze Houtse tradities. Denk aan de steprace, de jaarmarkt en het Paaspop.

Uiteraard was er als afsluiting ook nog ruimte voor de kinderen om vragen te stellen en verhalen te delen.
De presentatie werd gesierd door prachtige oude foto’s uit het archief van de Heemkunde werkgroep.
Peter en Gerard hebben een mooie, kindvriendelijke presentatie in elkaar gezet. Niet alleen hebben de leerlingen nu geleerd over het verleden van hun dorp, maar ze weten nu ook dat er mensen zijn die er hard aan werken om die geschiedenis te borgen. En hoewel ze het woord ‘Heemkundekring’ nog best wel een moeilijk woord vonden, is er met Peter en Gerards presentatie hopelijk toch een beetje bewustzijn gecreëerd voor het belang van het in leven houden van geschiedenis. Die van de wereld, van Nederland, maar zeker ook die van Den Hout. 

Tekst : Laura Plouvier

Werkgroep Heemkunde Den Hout is op zoek naar materialen voor de komende tentoonstelling!

Onze volgende tentoonstelling gaat over De verdwenen Houtse Verenigingen. Tijdens het kermis weekend op 17 en 18 september 2022 kunt u deze tentoonstelling komen bezoeken. Dit klinkt nog ver weg maar wij zijn met de werkgroep Heemkunde Den Hout al hard bezig om alle materialen te verzamelen. 

Met het verzamelen van deze materialen hebben wij hulp nodig van u.  Bent u vroeger lid geweest van een Houtse vereniging en heeft u misschien nog bruikbare spullen op zolder liggen wij zijn er naar op zoek. Bij bruikbare spullen moet u denken aan foto’s, attributen maar ook verhalen, herinneringen, eigenlijk alles wat een mooi beeld geeft van de verdwenen verenigingen. Neemt u contact op met Anne Passchier 06 21268275 annepasschier@kpnmail.nl of met Jan Verhoeven 0162-428927 jancorve@casema.nl

Wat voorbeelden van verdwenen verenigingen zijn Biljardvereniging Onder ons, Ponyclub De Heuvelruiters, Drumband Novitas Vitae, Katholieke Meisjesgilde en Jongensgilde. De lijst met verdwenen verenigingen is nog veel langer maar dan heeft u alvast een idee. 


Van oudsher staat Den Hout bekend als een dorp met een actief verenigingsleven. Ons dorp heeft altijd een bloeiend verenigingsleven gekend. Zo werd je vroeger bij je geboorte, automatisch  lid van je buurtvereniging, die de buurtactiviteiten organiseerde. De sociale samenhang en de leefbaarheid in je straat in het dorp was hierdoor groot. Naast dat sportverenigingen belangrijk zijn voor je gezondheid, geven verenigingen ook de mogelijkheid voor ontmoetingen met andere dorpsgenoten. Dit is het sociale aspect waar Den Hout bekend om staat. Daarnaast zorgen de verenigingen voor een dorpsidentiteit; het trotse wij-gevoel. Met de tentoonstelling willen we graag de verdwenen verenigingen in beeld laten komen maar ook deze speerpunten willen we naar voren laten komen. 

 DUS:  WIE HELPT ONS AAN MATERIAAL VOOR ONZE TENTOONSTELLING

Rente vereniging Vrachelsestraat

De verschillende tentoonstellingen door de jaren heen. Klik hieronder voor meer fotomateriaal

Fototentoonstelling 2018 Over de historie van het onderwijs in Den Hout
Inrichten van de tentoonstelling